على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1496
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
دريانوردى ( dary - navardi ) ا . پ . مسافرت در دريا و كشتى رانى . دريانوش ( dary - nuc ) ص . پ . شرابخوارهاى كه دير مست شود . درياوگان ( dary vag n ) ا . پ . جهان و گيتى و عالم و دريا و صحرا و بر و بحر . دريايسار ( dary - yas r ) ص . پ . داراى دولت و ثروت بىاندازه . دريائى ( dary 'i ) ص . پ . بحرى و منسوب به دريا . درية ( daryat ) و ( deryat ) م . ع . دريته دريا و دريا و درية و درية و دراية . مر . دراية . درية ( dariyyat ) ا . ع . درئية . دريج ( derrij ) ا . ع . طنبور و يا چيزى مانند طنبور كه نواخته مىشود . دريجان ( darij n ) و ( daric n ) ا . پ . قانونى در علم هيئت كه در آن صور و اشكال فلكى را بسه طبقه تقسيم كردهاند . دريچه ( darice ) ا . پ . روزن و روزنه و سوراخ كوچكى كه در بام و يا ديوار خانه جهة روشنائى گذارند و در كوچك و دريچه . و قالبى كه در آن زرگر زر و سيم گداخته را مىريزد . و جزئى از زين . و سر كوه . و دريچهء گوش : سوراخ گوش . دريخ ( darix ) و ( derix ) ص . پ . دريغ . دريد ( dorayd ) ا . ع . مصغرا درد يعنى تقريبا بىدندان از اعلام است . دريدگى ( daridagi ) ا . پ . چاك و شكاف و انشقاق و انخراق و پاره شدگى . دريدن ( daridan ) ف ل و م . پ . شكافتن و چاك كردن و پاره كردن پارچه و جز آن . و گشادن . و دور كردن . و گشوده شدن . و چاك شدن . دريدن ( doridan ) ف م . پ . درو كردن . دريده ( daride ) ص . پ . چاك شده و پاره شده . و دريده شدن : چاك شدن . و چشم دريده : بىشرم و بىحيا . و دهن دريده : فحاش . دريده ( doride ) ص . پ . درو شده و چيده شده . دريده دهن ( daride - dahan ) ص . دهان گشاد و آنكه بىملاحظه هر چه خواهد گويد و فحاش . درير ( darir ) ا و ص . ع . مرد گرد اندام توانا . و ستور تيز رو . و سراج درير : چراغ روشن . درير ( darir ) م . ع . در الفرس دريرا ( از باب ضرب ) : تيز دويد آن اسب و يا نرم دويد . و در العرق : روان شد خوى . دريس ( daris ) ا و ص . ع . فرسوده و كهنه . و دم شتر . و جامهء كهنه . دريس ( deris ) ا . پ . نوعى از بازى . دريص ( dorays ) ا . ع . مصغر درص كه بچهء موش و جز آن باشد . و فى المثل : ضل دريص نفقه اى حجره در حق كسى گويند كه تدارك كار نداند . دريع ( doray ' ) و دريعة ( doray'at ) ا . ع . مصغر درع زره كوچك . دريغ ( dariq ) ص . پ . نادان و احمق و ابله . دريغ ( deriq ) و ( doriq ) پ . كلمهء غير موصول كه در حسرت و افسوس استعمال مىشود . دريغ ( deriq ) و ( doriq ) ا . پ . انكار و امتناع و عدم قبول و مخالفت . و نفرت . و رنج و اندوه آزار . و پشيمانى و حسرت و افسوس و تأسف بر گناهان و تقصيرات گذشته . و آه و زارى . و سهو و غفلت و قصور و سستى و كاهلى و دشوارى و اشكال . و دريغ آمدن : آه كشيدن و حسرت داشتن . و ترسيدن . و هراسيدن . و دريغ خوردن : حسرت كردن و افسوس خوردن و آه كشيدن و غم خوردن . و دريغ داشتن : باز داشتن و منع كردن و رد كردن و ابا كردن و امتناع نمودن و امساك كردن و نگاهداشتن . و دريغ كردن : انكار كردن و رد كردن و امتناع نمودن و باز داشتن و ترك كردن و دور كردن . و زاريدن و ناله كردن و افسوس كردن . و رحم كردن . و حسرت داشتن . دريغا ( deriq ) پ . كلمهء غير موصول كه در افسوس و حسرت استعمال كنند يعنى آه و واى و دردا و حيف و افسوس . دريكة ( darikat ) ا . ع . رانده شدهء از شكار و جز آن . در يك سو ( dar - yak - su ) م ف . پ . در يك كنار و در يك طرف و در يك قسمت . دريگان ( darig n ) ا . پ . صور و اشكال فلكى و اعمال نجومى . دريم ( darim ) ا . ع . غلام پر گوشت خوش اندام . دريمنه ( darimane ) ا . پ . درمنه كه نوعى از افسنتين است . درين ( darin ) پ . مخفف در اين . و درين اثناء يعنى در اين بين . و درين تنگناى يعنى اين دنيا . و درين جنبش : در اين زمان . و درين ميدان : يعنى فلك و جانب زمين . و درين هنگامه يعنى دنيا و ما فيها . درين ( darin ) ا . ع . علف ريزهء خشك . و جامهء كهنه . و ام درين : زمين قحط زده .